Chứng khoán cơ sở là gì?

Chứng khoán cơ sở thường được các chuyên gia khuyên dùng cho các nhà đầu tư mới. Vì sao lại như vậy, nó có gì điểm gì đặc biệt hơn so với các loại chứng khoán khác. Cùng CKFUN tìm hiểu một số thông tin cơ bản về loại chứng khoán này qua bài viết dưới đây.

1. Chứng khoán cơ sở là gì?

Chứng khoán cơ sở (Tiếng Anh: Underlying Sercurity) là các sản phẩm chứng khoán được niêm yết trên sàn chứng khoán và được sử dụng làm tài sản cơ sở cho sự hình thành của các loại chứng khoán phái sinh (bao gồm cả chứng quyền).

Để trở thành chứng khoán cơ sở, các sản phẩm chứng khoán phải thuộc chỉ số VN30 hay HNX30 và đáp ứng nhiều điều kiện và tiêu chí của Ủy ban chứng khoán Việt Nam về:

- Giá trị vốn hóa trên thị trường,

- Mức độ thanh khoản

- Tỷ lệ tự do chuyển nhượng

- Kết quả hoạt động kinh doanh của daonh nghiệp phát hành

- Chứng chỉ quỹ ETF niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán

Có hai loại chứng khoán cơ sở chính:

- Cổ phiếu (các cổ phiếu đang được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán HOSE và HNX)

- Trái phiếu (bao gồm cả các trái phiếu linh hoạt được tạo ra nhằm tăng tính thanh khoản)

Thị trường chứng khoán cơ sở là nơi các giao dịch mua bán, trao đổi chứng khoán cơ sở diễn ra. Hàng hóa của thị trường này là chứng khoán cơ sở, chính vì vậy nó phản ánh phần nào thông tin về chi phí vốn, cũng như giá cả của nguồn vốn đầu tư trên thị trường chứng khoán.

2. Đặc điểm của chứng khoán cơ sở

Một số đặc điểm quan trọng cần được nắm rõ:

- Chứng khoán cơ sở là một phần của thị trường chứng khoán.

- Bất kỳ ai cũng có thể mua, bán và giao dịch.

- Tổ chức hành chính sẽ phát hành chứng khoán cơ sở và tại mỗi nơi phát hành chứng khoán sẽ có những quy luật khác nhau.

- Các nhà ban hành cổ phiếu cơ sở sẽ niêm yết một khối lượng cổ phiếu cụ thể trên sàn trong một mốc thời gian. Có thể sẽ ban hành nhiều cổ phiếu hơn trong tương lai.

- Không cần thực hiện ký quỹ như chứng khoán phái sinh.

- Nhà đầu tư có thể giữ trong khoản thời gian vô hạn miễn là giá trị của cổ phiếu đó và tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư vẫn tồn tại.

- Không thể bán chứng khoán cơ sở khi chưa nắm giữ nó trong tài khoản. Cổ phiếu về tài khoản vào phiên chiều sau 2 ngày khớp lệnh mua. Ví dụ bạn mua 100 cổ phiếu VPB ngày Thứ Hai thì phiên chiều ngày Thứ Tư bạn có thể bán 100 cổ phiếu đó.

- Thanh toán ngay khi khớp lệnh trong giờ giao dịch

- Không được bù trừ khi tổ chức phát hành mất khả năng thanh toán. Ví dụ công ty A phá sản thì những nhà đầu tư nắm cổ phiếu công ty A sẽ bị mất trắng, không được đền bù. Vì vậy, nhà đầu tư cẩn cẩn trọng lựa chọn cổ phiếu để đầu tư.

- Đơn vị tính của chứng khoán cơ sở thường là cổ phiếu.

3. Những lưu ý khi giao dịch chứng khoán cơ sở

Số tiền vốn hoặc Số lượng chứng khoán cần có để giao dịch

- Khi mua:

o   Nhà đầu tư phải có đủ 100% tiền để mua chứng khoán cơ sở

 

o   Ngoài ra, có thể sử dụng margin (vay ký quỹ) để làm đòn bẩy mua thêm cổ phiếu (có quy định và áp dụng cho một số cổ

- Khi bán:

o   Sau khi giao dịch, chứng khoán cơ sở sẽ ngay lập tức được chuyển giao giữa bên bán và bên mua. Nhà đầu tư chỉ có thể bán chứng khoán cơ sở khi đã được toàn quyền sở hữu.

o   Đồng nghĩa, nhà đầu tư phải có sẵn chứng khoán trong tài khoản để bán (Không được bán khống chứng khoán

 

Thời gian giao dịch chứng khoán cơ sở

- Giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, trừ các ngày nghỉ theo quy định của Bộ Luật Lao động:

o   Sáng: 09h00 – 11h30

o   Chiều: 13h00 – 15:00

 

Thời gian nhà đầu tư có thể sở hữu chứng khoán cơ sở

 - Không có giới hạn cụ thể cho việc nắm giữ chứng khoán cơ sở (miễn là chứng khoán còn được niêm yết trên sàn)

Khối lượng giao dịch tối thiểu

o   Giao dịch khớp lệnh lô chẵn: bội số của 100, từ 100 đến 500.000 cổ phiếu/ lệnh

o   Giao dịch khớp lệnh lô lẻ: từ 01 đến 99 cổ phiếu/ lệnh

Khối lượng nắm giữ tối đa

Không giới hạn nắm giữ chứng khoán cơ sở với nhà đầu tư trong nước, chỉ hạn chế tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư ngoại

4. Giao dịch chứng khoán cơ sở ở đâu an toàn, hiệu quả ?

Chứng khoán cơ sở thường do doanh nghiệp hay tổ chức uy tín phát hành. Đồng thời, được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán theo các tiêu chuẩn Ủy ban chứng khoán Việt Nam. Vậy nên đây là kênh đầu tư phù hợp với các nhà đầu tư mới chưa có nhiều kinh nghiệm, hoặc có nhu cầu đầu tư dài hạn, không ưa chuộng rủi ro cao.

Để bắt đầu đầu tư, nhà đầu tư phải có tài khoản giao dịch chứng khoán. Đây là nơi tiền và cổ phiếu của nhà đầu tư được lưu trữ, đồng thời hiển thị các thông tin giao dịch cụ thể. Nhà đầu tư có thể mở tài khoản chứng khoán VPBankS online 100% để đồng hành cùng CKFUN, đơn giản chỉ trong 3 phút. Sau khi có tài khoản, nhà đầu tư có thể ngay lập tức bắt đầu tự thao tác đặt lệnh ngay trên ứng dụng NeoInvest

Tuy vậy, để đầu tư chứng khoán cơ sở hiệu quả, nhà đầu tư vẫn cần có những kiến thức cơ bản về thị trường và giao dịch. Nếu cần tư vấn thông tin hoặc bổ sung kiến thức về đầu tư, nhà đầu tư có thể liên hệ đến các chuyên gia của CKFUN để được hướng dẫn tận tâm, hiệu quả nhất!!